سارا ناصر زاده
پژوهشگر ، روان درمانگر جنسي و مشاور زوجها
-----------------------------------------------------------
• راهکارهايي براي کساني که در کودکي مورد آزار جنسي قرار گرفته اند
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
آزار و سوء استفاده جنسي به هرگونه ارتباط جنسي با فردي گفته مي شود که به سن شناخت و يا قانوني نرسيده باشد. حتي نشان دادن تصاوير مستهجن و لمس کردن ناحيه تناسلي کودک به قصد لذت بدن و يا لذت دادن به کودک يا وادار کردن وي به کاري که باعث لذت جنسي بزرگسال مي شود، سوء استفاده جنسي تلقي مي گردد. به تعريف ديگر اگر از کودکي بپرسيد رابطه جنسي چيست و او نتواند آن را تعريف کند، و نتواند از روي شناخت کافي رابطه جنسي را رد کند و يا به آن تن دهد، داشتن رابطه جنسي با اين شخص درست نيست.
اکثر آزار ها و سوء استفاده هاي جنسي از کودکان در محيط خانواده و يا توسط فردي انجام مي شود که به کودک نزديک است. بنابراين والدين بايد کاملا هوشيار باشند که فرزندشان وقت خود را با چه کسي مي گذراند و اگر فرزندشان موضوعي اين چنيني را با آنها در ميان گذاشت حتي اگر نمي توانستند از ترس آبرو و براي حفظ خانواده موضوع را با شخصي در ميان بگذارند و کاري در اين مورد بکنند، حداقل به صحبت هاي کودک گوش کنند و به او اطمينان بدهند که تقصير متوجه او نبوده و شما حرف او را باور مي کنيد و در ضمن مراقب باشيد که فرزندتان با فرد مهاجم تنها نماند.
در شرايطي که کودک مورد آزار جنسي والدين است سخت ترين شرايط را دارد. بدليل اينکه پدر و مادري که بايد از او حمايت کنند و از حق او دفاع کنند در واقع اين حق را پايمال کرده اند و کودک چون جايي را ندارد که به آن پناه ببرد بايد تن به چنين رابطه اي بدهد و تمام احساس خشم و يا حقارت و ناراحتي اش را تا سني که بتواند از آن محيط خارج شود فرو بخورد. اثرات اين شرايط بعضا مدت ها کار مستمر با يک متخصص روانکاو را مي خواهد تا فرد بتواند به احساس گناه و بي کفايتي اش غلبه کند.
برخي از کودکان ممکن است تحت تاثير ترس، بر اثر تهديد و يا صرفا بخاطر جلب محبت فرد بزرگسال تن به چنين روابطي بدهند و براي مدت ها هم اين رابطه را در خفا ادامه دهند. بعضي حتي ممکن است از نظر جسمي از اين تماس لذت ببرند (بهرحال اعضا تناسلي داراي حس لذت بخش هستند) اما اين لزوما به آن معنا نيست کودک از اين ارتباط لذت جنسي مي برد چون بچه هيچ درکي از اين قضيه ندارد و هيچ گونه حقي را براي فرد بزرگسال ايجاد نمي کند.
تمرين موثر براي افرادي که مورد چنين آزارها و يا سوء استفاده هايي بوده اند اين است که:
1 - چنانچه مي توانيد با شخص آزار دهنده روبرو شويد (نه با خشونت) و براي او روشن کنيد که در حاليکه آن آزار را بر شما تحميل مي کرده احساس شما به عنوان يک بچه چگونه بوده، نسبت به خودتان، فرد آزار دهنده و اطرافيان و بعد اثري که آن عمل تا امروز بر روي شما داشته را برايش شرح دهيد و بگذاريد کامل بداند که حرکتي که کرده چطور بر روي يک انسان ديگر تاثير گذاشته و مسئوليتش را بپذيرد.
2 - اگر رو در رو صحبت کردن با اين فرد برايتان ممکن نيست مي توانيد برايش نامه بنويسيد و يا به او تلفن کنيد.
3 - اگر با هيچ کدام از حالت هاي بالا راحت نيستيد، مي توانيد نامه را بنويسيد (با تمام جزئيات که در آن سن چه حسي داشتيد و همچنين در حال حاضر که فردي بالغ هستيد چه حسي به آن فرد و اتفاقي که افتاده داريد). با خودتان رو راست باشيد و سعي کنيد تا جايي که ممکن است تمام احساساتتان را نام گذاري کنيد و بر روي کاغذ بياوريد. ببينيد که آيا احساساتي که در آن زمان به عنوان يک بچه بي دفاع داشته ايد با احساسات مرد و زن بالغي که درحال حاضر هستيد تفاوتي دارد. مثلا آيا احساس حقارتتان به خشم تبديل شده؟
در جاي جاي نامه به خودتان يادآوري کنيد که شما در آن زمان قدرت دفاع از خودتان را نداشته ايد و تنها يک بچه بوده ايد بنايراين تمام گناه و مسئوليت و بار خطا بر روي دوش فرد آزار دهنده (مهاجم) بوده. بعد نامه را با همان احساسي که داريد (عصبانيت، افسردگي،و غيره) ريز ريز کنيد و حتي مي توانيد آن را آتش بزنيد و يا به آب روان بدهيد. به اين صورت با آن واقعه روبرو شده ايد، آن را شناخته ايد و ديگر آن واقعه زندگي شما را کنترل نمي کند. حالا به سمت آينده اي مي رويد که خودتان چگونگي آن را تعيين مي کنيد. (اگر فرصت داريد حتما به برنامه گوش کنيد و تجربيات شنوندگان را در اين زمينه بشنويد).
4 - در طول انجام اين تمرينات بهتر است يک دوست، مشاور و يا فردي که به او اطمينان داريد شنونده ي احساسات و حرف هاي شما باشد. اکثر افرادي که تجربه آزار و سوء استفاده جنسي دارند اين فرصت را نداشته اند که موضوع را با کسي در ميان بگذارند بنابراين داشتن فردي که صحبت هاي شما را بشنود و باور کند در هر سني که باشيد کمک کننده است.
منبع : سالنامه سلامت - محک